کک و مک واكنش دفاع پوست در مقابل نور خورشید می باشد. كه به صورت ژنتيكی به ارث می رسد و عموماً در افراد با پوست روشن و موهای بور (بلوند) ايجاد می شود. ضايعات به صورت نقاط چند ميليمتری قهوه ای روشن و مسطح مي باشد، كه روی پوست نواحی باز و در معرض تابش نور خورشيد ايجاد می شود.

اين ضايعات در اثر تماس با نور خورشيد و ميزان بالای اشعه ماورای بنفش تشديد می گردد. معمولا با افزايش سن تعداد ضايعات بيشتر میشود. علت اصلی بروز کک و مک وجود سلولهای خاصی در پوست است به نام ملانوسیت که رنگدانه ای به نام ملانین تولید می کنند. ملانین همان ماده ای است که باعث رنگی شدن پوست می شود.

در محل ضایعات کک و مک و در محل پوست نرمال تعداد ملانوسیتها با هم برابرند ولی در محل کک و مک، گرانولهای حاوی ملانین درشت ترند و همچنین در اثر تابش آفتاب ملانین سازی بیشتر و سریعتر نسبت به پوست نرمال صورت میگیرد.

وقتی که نور خورشید به سطح پوست بدن می تابد، پوست برای محافظت از لایه های خود اقدام به تولید تعداد بیشتری از رنگدانه ملانین می کند و بنابراین در بعضی نقاط ملانین بیشتر ساخته میشود و کک ومک ایجاد می گردد. علاوه بر آن نور خورشید باعث می شود که کک و مک هایی که از قبل در پوست وجود داشته اند پررنگ تر شوند.

عوامل موثر در بروز کک و مک شامل موارد زیر هستند:

ژنتیک (ارثی و خانوادگی)
بیماریها (گزرودرما پیگمنتوزا)
مواجهه با نور آفتاب
نوع پوست (پوست روشن و موی بور و چشم آبی)
تغییرات هورمونی مثل دوران بلوغ و دوران بارداری

نکته: هیچ رابطه ای بین کک و مک و بیماریهای کبدی وجود ندارد.

درمان:

روش اساسی درمان استفاده از تركيبات روشن كننده است ولی اين كرم ها قادر به از بين بردن ضايعات نمی باشند و در مواردی كه بيمار از روش های دارويی روشن كننده نتيجه مناسبی نمي گيرد از پيلينگ شيمايی يا ليزرهای تخريبی استفاده میشود.

در حال حاضر از لیزر کیو سوییچ 532 نانومتر برای درمان کک و مک ها و لکهای آفتابی استفاده میشود. در صورتیکه طول موج تقویت شده 532 نانومتر بر روی کک و مک تابیده شود. این طول موج به طور نسبتا اختصاصی بر روی ملانوستها اثر میکند و باعث کاهش تولید ملانین میشود.

اگر فردی که دارای کک و مک است پوست تیره و یا خیلی سبزه داشته باشد باید حداقل به مدت 2 هفته از ضد لکها استفاده کند. با وجود اینکه ضایعات کک و مک با لیزر به خوبی برطرف میشوند ولی اگر فرد بعد از انجام لیزر مراقبتهای لازم را انجام ندهد و از کرمهای ضدآفتاب مناسب استفاده نکند، ضایعات به سرعت برگشت خواهند کرد. دلیل تاکید بر مصرف ضد آفتاب این است که اشعه خورشید میتواند ملانوسیت های پوست را تحریک کند و مجددا کک و مک ایجاد کند.

استفاده مناسب از کلاههای نقابدار هم در کنار مصرف ضد آفتاب, از برخورد مستقیم نور آفتاب به پوست جلوگیری می کند. توصیه میشود که فرد بین ساعات 10 صبح تا 3 عصر از منزل بیرون نرود زیرا در این ساعات اشعه خورشید بسیار قوی و مستقیم تر میتابد، همچنین توصیه میشود جهت رسیدن به نتیجه مطلوبتر انجام لیزر به فصلهای سرد سال موکول شود که نور خورشید شدت کمتری داشته باشد.

تعداد جلسات لیزر به طور متوسط 2 تا 3 جلسه است. بعد از انجام لیزر، ابتدا ضایعات سفید می شوند و طی 2-3 ساعت تیره میشوند و طی 2-3 روز حالت دلمه دار پیدا می کنند. سپس دلمه ها بتدریج میریزند و پوست فرد کاملا تمیز میشود. طی این مدت فرد می تواند با استفاده از ماسک و ضد آفتاب در محل کار خود حضور یابد.

استفاده از لیزر کیو سوییچ در درمان کک و مک، عوارض خاصی ندارد ولی انتخاب صحیح بیماران و انجام مراقبتهای لازم بعد از لیزر در نتیجه درمان بسیار مهم هستند.

منبع : دکترحمیده آقائی متخصص پوست